Wat is een legionella beheersplan?

Geschreven door: NoClaims - Laatst bewerkt: 13-10-2026 om 08:11 uur

Een legionella beheersplan beschrijft welke maatregelen u neemt om legionellagroei in de drinkwaterinstallatie van een gebouw te voorkomen. De bacterie groeit in stilstaand water tussen 25 en 55 graden en kan bij verneveling, bijvoorbeeld onder de douche, ernstige longontsteking veroorzaken. Voor een groep gebouwen is zo’n plan wettelijk verplicht; voor alle andere gebouwen geldt de zorgplicht van de eigenaar. In dit artikel leest u voor wie het plan verplicht is, wat erin staat en waar het in de praktijk misgaat.

Legionellabeheer is bij uitstek een discipline-kwestie: spoelen, meten en vastleggen, week in week uit. Daarom zetten beheerders de taken uit hun beheersplan als terugkerende activiteiten in NoClaims, met het digitale logboek als automatisch bijproduct.

Wat is een legionella beheersplan?

Het beheersplan is gebaseerd op een risicoanalyse van de drinkwaterinstallatie: waar staat water stil, waar is de temperatuur verkeerd en welke tappunten vormen een risico?

Het plan vertaalt die risico’s naar concrete maatregelen met frequenties en verantwoordelijken, plus een logboek waarin elke actie wordt vastgelegd.

Voor wie is een beheersplan verplicht?

Het Drinkwaterbesluit wijst prioritaire instellingen aan waar de gevolgen van besmetting het grootst zijn:

  • Ziekenhuizen en zorginstellingen
  • Hotels, pensions en groepsaccommodaties
  • Campings en jachthavens
  • Zwembaden en sauna’s
  • Asielzoekerscentra en penitentiaire inrichtingen

Deze locaties zijn verplicht tot een risicoanalyse en beheersplan door een BRL 6010-gecertificeerd bureau, inclusief periodieke monstername. Voor kantoren, winkels en woongebouwen geldt dat niet, maar de zorgplicht van de eigenaar blijft: bij een besmetting moet u kunnen aantonen dat u redelijke maatregelen heeft genomen.

Wat staat er in een legionella beheersplan?

  • Risicoanalyse en tekeningen: de installatie in kaart, met alle risicopunten.
  • Temperatuurbeheer: koud water onder 25 graden, warm water boven 60 graden, met periodieke metingen.
  • Spoelschema: weinig gebruikte tappunten wekelijks doorspoelen.
  • Keerklepcontrole: jaarlijkse controle van terugstroombeveiligingen.
  • Monstername: voor prioritaire locaties minimaal twee keer per jaar door een geaccrediteerd lab.
  • Logboek en escalatie: wat te doen bij een normoverschrijding, en wie dan beslist.

Waar het in de praktijk misgaat

De meeste problemen ontstaan niet door een ontbrekend plan, maar door een plan dat niet wordt uitgevoerd. Spoelbeurten worden overgeslagen in vakantieperiodes, temperatuurmetingen belanden op een briefje en het logboek blijkt bij een inspectie incompleet. Precies dan telt het bewijs: een maatregel die niet is vastgelegd, bestaat voor de inspecteur niet.

Legionellabeheer met NoClaims

In de vastgoedsoftware van NoClaims wordt het beheersplan een levend proces:

  • ✓ Terugkerende taken automatisch: spoelen, meten en controles staan vanzelf op de planning.
  • ✓ Digitaal logboek per object: elke uitgevoerde actie is vastgelegd met datum en uitvoerder.
  • ✓ Bewijs bij controle: het complete dossier staat klaar voor de inspecteur.
  • ✓ Afwijkingen gevolgd: een overschrijding blijft open tot de maatregelen aantoonbaar zijn afgerond.

Benieuwd wat dat u oplevert? Vraag een demo aan.

Zij maken al gebruik van NoClaims

Amsterdam Schiphol Airport

Luchthaven & Kantoren

Amsterdam Schiphol Airport

Compliance op luchthavenniveau, eenvoudig geborgd

Voor Schiphol is aantoonbare compliance essentieel. NoClaims zorgt dat NEN-keuringen, brandveiligheid en logboeken altijd actueel en auditklaar zijn.

Hogeschool Utrecht

Onderwijs

Hogeschool Utrecht

Coordineer en controleer de overeengekomen maincontractor

De Hogeschool Utrecht maakt gebruik van een maincontractor voor het technisch beheer en het borgen van compliance. Om dit aantoonbaar te maken gebruiken zij NoClaims.

Aedifica

Zorgvastgoed

Aedifica

Meer dan 700 Europese zorglocaties centraal aangestuurd

Aedifica is een beursgenoteerd Europees zorgvastgoedbedrijf met meer dan 700 locaties. Zij leggen alle onderlinge afspraken, waaronder compliance, vast in NoClaims en sturen daarop vanuit het hoofdkantoor.

Veelgestelde vragen

Is een legionella beheersplan verplicht?

Voor prioritaire instellingen zoals zorginstellingen, hotels, campings en zwembaden is een risicoanalyse en beheersplan wettelijk verplicht via het Drinkwaterbesluit. Voor overige gebouwen geldt de algemene zorgplicht: niet verplicht, wel aan te raden bij risicopunten.

Hoe vaak moet ik tappunten spoelen?

Weinig gebruikte tappunten spoelt u wekelijks door, zodat het water ververst. Het beheersplan legt per tappunt vast hoe vaak en hoe lang, en het logboek bewijst dat het is gebeurd.

Hoe vaak is monstername verplicht?

Prioritaire installaties laten minimaal twee keer per jaar watermonsters nemen door een geaccrediteerd laboratorium. Het beheersplan bepaalt de monsterpunten.

Wat moet ik doen bij een overschrijding?

Boven 100 kve per liter neemt u direct beheersmaatregelen, zoals thermisch of chemisch reinigen. Prioritaire instellingen melden een overschrijding bij de Inspectie Leefomgeving en Transport en informeren waar nodig de gebruikers.

Wie mag een legionella-risicoanalyse opstellen?

Voor prioritaire instellingen moet de risicoanalyse en het beheersplan worden opgesteld door een BRL 6010-gecertificeerd adviesbureau.